Autor: Fiodor

Największa w Polsce niezależna organizacja pozarządowa zajmująca się planową ochroną i promocją zabytków techniki.

Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego założona została w 2007 roku w celu aktywnej ochrony dziedzictwa przemysłowego na terenie Dolnego i Górnego Śląska. Prowadzone przez Fundację działania mają różnorodny charakter. Fundacja podejmuje działania z zakresu: badań nad historią przemysłową Śląska (szereg publikacji), praktycznej ochrony materialnego dziedzictwa przemysłowego, a także edukacji na temat rozwoju gospodarczego.

Sieć muzeów Fundacji tworzą:

Muzea techniki w organizacji:

• Muzeum Techniki Rolniczej na Śląsku w Piotrowicach Świdnickich
• Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Dzierżoniowie
• Walcownia Cynku „Silesia” w Świętochłowicach

Najważniejszą działalnością Fundacji jest ochrona wybranych, charakterystycznych dla Śląska obiektów techniki. Ochrona odbywa się przede wszystkim poprzez przekształcenie chronionego zabytku w muzeum. Ochrona poprzez „umuzealnienie” ratowanego zabytku prowadzana jest w oparciu o różnorodne modele. Wybór formy ochrony zmierza przede wszystkim do maksymalnej ochrony i jak najlepszego utrwalenia oryginalności i autentyczności chronionego zabytku. Podejmując wybór obiektu do ochrony, brane są pod uwagę obiekty o szczególnej wadze dla regionu oraz te reprezentujące najważniejsze dziedziny przemysłu rozwijającego się w na terenie Górnego czy Dolnego Śląska.

Świętuj z nami Dzień Mąki wśród zapachu świeżego chleba. Nie ma lepszego miejsca na obchody Dnia Mąki niż zabytkowy Młyn Hilberta w Dzierżoniowie. Już w piątek, 20 marca, nasze mury wypełnią się aromatem tradycyjnych wypieków. Zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie – konkurs „Złoty Bochen”, podczas którego Koła Gospodyń Wiejskich z powiatu dzierżoniowskiego zaprezentują swoje mistrzowskie chleby.

To popołudnie będzie prawdziwym świętem lokalnej tradycji, rzemiosła i smaku. Wydarzenie, organizowane pod honorowym patronatem Starosty Dzierżoniowskiego, ma na celu docenienie trudu pieczenia chleba na zakwasie i ocalenie od zapomnienia dawnych, domowych receptur.

Więcej niż tylko smak

„Złoty Bochen” to nie jest zwykły konkurs kulinarny. Jury, stając przed niełatwym zadaniem, będzie oceniać wypieki wieloaspektowo. Liczy się nie tylko doskonały smak i aromat, ale także struktura miękiszu, wygląd skórki oraz kunsztowne zdobienia i forma bochenka.

Rywalizacja Kół Gospodyń Wiejskich toczyć się będzie w dwóch kluczowych kategoriach: „Najsmaczniejszy chleb” oraz „Najpiękniejszy bochen”.

Strefa Smakosza – zapraszamy publiczność!

To wydarzenie nie może odbyć się bez miłośników dobrego jedzenia i lokalnych klimatów. Zapraszamy publiczność 20 marca (piątek) już od godz. 16.00.

Przygotowaliśmy specjalną Strefę Smakową. Będziecie mogli nie tylko podziwiać konkursowe wypieki, ale także skosztować ich w najlepszym możliwym towarzystwie. W naszym „Barze chlebowym” czekać będą klasyczne, swojskie dodatki. Na rozgrzewkę serwować będziemy gorącą herbatę.

Przyjdźcie, by wspierać lokalne Gospodynie i spędzić Dzień Mąki w najbardziej autentycznej atmosferze w Dzierżoniowie.

Wstęp wolny!

Zamiast tradycyjnego goździka – niezapomniane przeżycia w industrialnym sercu Dzierżoniowa!
Młyn Hilberta zaprasza na wyjątkowy weekend 7-8 marca.
W dniach 7-8 marca (sobota-niedziela) wszystkie Panie zapraszamy do zwiedzania Młyna Hilberta z 50% zniżką.

Bilet dla kobiet: tylko 19 zł.
Jakie atrakcje jeszcze przygotowali muzealnicy z Młyna?

Warsztaty kreatywne – w sobotę, marca „Minerały dla każdej Pani”, a w niedzielę, 8 marca „Ziołowe sole do kąpieli”.

W obydwa dni zwiedzanie zaplanowano na godz. 12.00, a warsztaty kreatywne na godz. 13.00. Poprowadzą je:

Monika Burdka (GEO-Zabawa) – ekspertka od minerałów, współorganizatorka Giełdy Minerałów i Biżuterii w Świdnicy oraz Izabela Klasa (Dziko i Kwaśno) – miłośniczka dzikiej kuchni, ziół i darów natury.
„Minerały dla każdej Pani” to praca z agatami, kryształami górskimi, tygrysim okiem i sodalitem, a także projektowanie i tworzenie unikatowych szkatułek zdobionych minerałami i opowieści o leczniczych i magicznych właściwościach kamieni.

Opowiem o genezie i powstawaniu minerałów, ich cechach i właściwościach, a także o skali
twardości minerałów wg Mohsa – mówi Monika Burdka.

Cena warsztatu to 80 zł

Zapisy do 1 marca!

„Ziołowe sole do kąpieli” to komponowanie własnych, aromatycznych soli do kąpieli – wykorzystanie dzikich ziół zbieranych na polach i łąkach, a także dodatek glinek naturalnych o właściwościach pielęgnacyjnych i przeciwzmarszczkowych.

Zapraszam na warsztaty z tworzenia domowych soli do kąpieli. Nie zapominając, że każdy kosmetyk powinien być jadalny, bowiem nasza skóra to największy organ chłonny w naszym ciele, stworzymy pozostając w tej ideologii sól do kąpieli. Dowiemy się również jak stworzyć peelingujące kostki solne czy stemple do masażu. Warto pochylić się nad metodami ograniczenia ilości chemii oraz plastiku w naszym codziennym życiu i właśnie ta tematyka będzie przeważająca na naszym spotkaniu. Zioła, kwiaty i rośliny jadalne, których właściwości poznamy i z których będziemy komponować nasze sole to między innymi: róża, nagietek, lawenda, piwonia, aksamitka, sosna, świerk, czarcie żebro, nawłoć, krwawnik, szałwia, mięta, melisa. Podczas warsztatu będziemy korzystać z roślin, które zbierane były
z wolnych od zanieczyszczeń rejonów (ogrodów, łąk i lasów) – tłumaczy Izabela Klasa.

Cena warsztatu to 60 zł

Zapisy do 1 marca!

Wymagana grupa min. 10 osób.

Na oba warsztaty liczba miejsc jest ograniczona – decyduje kolejność zgłoszeń!

Niedziela, 25 stycznia, to wielkie święto w całej Polsce, a nawet i poza jej granicami – 34. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W dzierżoniowskim sztabie czekają na Was zaproszenia do naszego muzeum.

Zapraszamy – w godz. 10.00-18.00 do Młyna Hilberta, a o godz. 18.00 do kinoteatru Zbyszek w Dzierżoniowie na licytacje. Przedmiotem aukcji jest wyjątkowe zaproszenie na grupowe (grupa do 6 osób) zwiedzanie Młyna Hilberta w Dzierżoniowie – jednego z najcenniejszych zabytków techniki w Polsce!
Jeśli zwyciężycie, będziecie mieli niepowtarzalną okazję, by wraz z rodziną lub przyjaciółmi wejść do wnętrza gigantycznej, „żyjącej” maszyny, która od dziesięcioleci zachwyca swoją konstrukcją. Młyn Hilberta to nie jest zwykłe muzeum. To kompletny, doskonale zachowany młyn z linią technologiczną z lat 30. XX wieku. Zobaczycie urządzenia, które mimo upływu lat, wyglądają, jakby przed chwilą opuścił je młynarz. To propozycja dla każdego pokolenia! Dzieci będą zafascynowane wielkimi maszynami i pasami transmisyjnymi, dorośli docenią kunszt dawnej inżynierii, a dziadkowie przypomną sobie czasy, gdy mechanika była prawdziwą sztuką. Całkowity dochód z aukcji zasili konto Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Wasza wycieczka to nie tylko relaks, ale przede wszystkim realna pomoc dla tych, którzy jej potrzebują.

Zastanawiacie się, jak sprawić, by zimowa przerwa od nauki była niezapomniana, nawet jeśli
zostajecie w mieście? Młyn Hilberta w Dzierżoniowie ma na to sprawdzony przepis! Zapraszamy wszystkie dzieci na wyjątkowe ćwierćkolonie, podczas których historia techniki łączy się z kreatywną zabawą.

W drugim tygodniu ferii (10–15 lutego) przygotowaliśmy dla Was cykl warsztatów, które rozbudzą wyobraźnię i pozwolą odkryć Młyn z zupełnie nowej strony. Spotykamy się codziennie od wtorku do niedzieli, zawsze o godzinie 12.00, tuż po wspólnym zwiedzaniu obiektu.

Sprawdź nasz program kreatywnej „zimowej laby”:
🌾 wtorek (10 lutego) – Cichy karnawał w Młynie: Zabawy w niezwykłej, industrialnej scenerii.
🌾środa (11 lutego) – Mączne artystyczne wariacje: Kto powiedział, że mąka służy tylko do
pieczenia? Stworzymy z niej prawdziwe dzieła sztuki!
🌾 czwartek (12 lutego) – Bajkowy Młyn: Przeniesiemy się w świat legend i opowieści ukrytych nie tylko między starymi maszynami.
🌾piątek (13 lutego) – Mączne Gniotki: Własnoręcznie wykonamy popularne zabawki
sensoryczne – idealne do ugniatania!
🌾sobota (14 lutego) – Serce Młyna: Specjalne warsztaty walentynkowe. Stworzymy techniczne (i nie tylko!) upominki prosto z serca.
🌾niedziela (15 lutego) – Mączne eksperymenty: Sprawdzimy, jakie tajemnice kryje fizyka i
chemia w kuchni i młynie.

Informacje praktyczne:
Kiedy: 10–15 lutego 2026 r. (wtorek–niedziela)
Start: godz. 12.00 (zwiedzanie + warsztaty)
Jednodniowy bilet: 45 zł
Miejsce: Młyn Hilberta, Dzierżoniów
Nie pozwól nudzie zakraść się do domu podczas ferii! Zabierz dzieciaki – niech przeżyją z nami mączną przygodę.
Liczba miejsc na warsztaty jest ograniczona – zaplanuj swoją wizytę już dziś:

Czy da się połączyć zapach świeżych pączków z romantyczną atmosferą XIX-wiecznego zabytku techniki? W Młynie Hilberta udowadniamy, że tak! W tym roku kalendarz płata nam słodkiego figla – Tłusty Czwartek przypada zaledwie dwa dni przed Walentynkami, a więc…
Nie mogliśmy wybrać lepszego momentu, by zaprosić Was na coś zupełnie wyjątkowego: „Tłuste Walentynki”.
Dlaczego warto nas odwiedzić w piątek, 13 lutego? To zwiedzanie to industrialny romans o zmroku: zapomnij o nudnych kolacjach, poczuj dreszcz emocji, zwiedzając potężną, zabytkową maszynerię w świetle wieczornych iluminacji. Startujemy o godz. 17.00, gdy mrok dodaje Młynowi tajemniczości.
Nasi przewodnicy opowiedzą o tym, jak powstaje mąka – bez której nie byłoby ani walentynkowych wypieków, ani tłustoczwartkowych pączków. To podróż przez serce największego udostępnionego turystom zabytkowego młyna w Polsce.
Pechowa trzynastka? Nic z tych rzeczy! Udowodnimy, że piątek trzynastego to idealna data na spotkanie – czy to z drugą połówką, czy z pasją do historii techniki.

Szczegóły wydarzenia:
Kiedy: Piątek, 13 lutego 2026 r.
Godzina: 17.00 (start o zmroku!)
Bilety: 45 zł/osoba
Miejsce: Młyn Hilberta w Dzierżoniowie, ul. Batalionów Chłopskich 11
Spędź ten wieczór inaczej niż zwykle. Poczuj rytm pracujących maszyn i daj się porwać historii, która od pokoleń karmi region – dosłownie i w przenośni!

W Dni Babci i Dziadka zapraszamy całe rodziny do Młyna Hilberta! Zabierzcie swoich
Najukochańszych Seniorów – oni wejdą ZA DARMO!

Warunek: z dziadkami musi być co najmniej jeden wnuczek!

Odkryjcie historię techniki młynarskiej z lat 30. XX wieku: sprawne maszyny, proces powstawania mąki i chleba. To idealny, budujący więź prezent – wspólne zwiedzanie z opowieściami o tradycjach.
Młyn Hilberta w Dzierżoniowie to zabytkowy obiekt, którego źródła sięgają lat 40. XIX w., położony u stóp Gór Sowich na Dolnym Śląsku. Muzeum oferuje godzinne zwiedzania, a dawne narzędzia i autentyczne urządzenia tworzą unikalną podróż w przeszłość przemysłu spożywczego.

Kiedy? Środa-czwartek, 21-22 stycznia 2026, godz. 10.00-17.00 (ostatnie wejście o godz. 16.00).
Cena: dorośli: 35 zł, dzieci: 30 zł, seniorzy: 30 zł, babcie i dziadkowie (w towarzystwie wnuków): GRATIS!

Niech te dni wzbogacą rodzinne historie!

Ogólnopolska Karta Seniora jest od teraz honorowana w muzeum Młyn Hilberta w Dzierżoniowie.
Każdy, kto ukończył 60 lat, może zostać członkiem wspierającym Stowarzyszenie MANKO i
otrzymać własną Ogólnopolską Kartę Seniora.

Rabaty dla posiadaczy Ogólnopolskiej Karty Seniora (OKS) wprowadziło już ponad cztery i pół tysiąca instytucji. Również muzea Fundacji Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska, jak Muzeum Porcelany w Tułowicach czy Młyn Hilberta w Dzierżoniowie. Posiadacze OKS chcący zwiedzić Młyn Hilberta otrzymują dodatkową zniżkę 10% od biletu typu „Senior”.
Aż 650 tys. osób jest posiadaczami Ogólnopolskiej Karty Seniora.
Zapraszamy ich serdecznie do muzeum Młyn Hilberta w Dzierżoniowie, największego
udostępnionego dla zwiedzających takiego obiektu ze sprawnym parkiem maszynowym z lat 30-tych XX wieku.

Czy mąka może płynąć jak ciecz? Jak i dlaczego rośnie ciasto? Jak zrobić kolorową ciastolinę?
Odpowiedzi na te pytania poznają najmłodsi uczestnicy warsztatów „Mączne eksperymenty”, które odbędą się w pierwszą niedzielę kwietnia w Młynie Hilberta, tuż po zwiedzaniu o godz. 12.00.

Muzeum Młyn Hilberta zaprasza dzieci na spotkanie z nauką w najbardziej angażującej formie – poprzez doświadczanie, dotykanie i eksperymentowanie. Uczestnicy porównają różne rodzaje mąk: pszenną, ziemniaczaną i żytnią razową, sprawdzą, czym się od siebie różnią i do czego najlepiej się nadają. Ale to dopiero początek.

W programie są trzy mączne eksperymenty, w których dzieci biorą czynny udział: wyrabianie ciasta drożdżowego, tworzenie tajemniczej cieczy nienewtonowskiej, która raz jest twarda, a raz płynna, oraz kolorowej ciastoliny. Wszystko w przestrzeni autentycznego, zabytkowego młyna.

Warsztaty to także okazja, by w przystępny sposób dowiedzieć się, jak działa młyn, jak rozpoznawać ziarna różnych zbóż, czym są typy mąki i dlaczego lokalna produkcja ma znaczenie – nie tylko dla smaku chleba, ale i dla szacunku do pracy dawnych młynarzy oraz tradycji, które wciąż są żywe.

„Mączne eksperymenty” to połączenie edukacji, zabawy i historii – idealny sposób na rodzinne, niedzielne popołudnie. W Młynie Hilberta nauka naprawdę przechodzi przez ręce. I to na co dzień, a eksperymentalnie – w każdą pierwszą niedzielę miesiąca.

Pierniki z Karkonoszy i piernik ze Starego Wielisławia – tymi przepisami podzieliła się z nami dr Karolina Rybicka w przygotowanej specjalnie dla Młyna Hilberta prezentacji. Przedstawiamy receptury. Niektóre składniki mogą zaskoczyć!

Początkowo nazywano je „ciastkami z pieprzem”, a ich bazę stanowiło ciasto przygotowywane według pilnie strzeżonego przepisu, duże ilości miodu oraz różnorodne przyprawy sprowadzane z odległych rejonów świata. Z czasem korzenne wypieki stały się ważnym elementem życia codziennego dawnych mieszkańców Dolnego Śląska, gdzie tradycje wypiekania pierników sięgają XIII w. Dwie receptury na tradycyjne pierniki w sobotę, 29 listopada przedstawiła Karolina Rybicka, doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie historia, zawodowo związana z Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

Pierniki z Karkonoszy
Składniki:
500 g miodu
500 g syropu z buraków cukrowych (melasa)
500 g cukru
250 g masła
2 kg mąki pszennej
1 łyżeczka cynamonu
5-6 goździków
10 g potażu (węglan potasu)
10 g amoniaku spożywczego
50 g orzechów laskowych
50 g tartej skórki z cytryny
Glazura: 50 g cukru pudru i 2 łyżki soku z cytryny

Przygotowanie:
Miód, syrop buraczany, cukier i masło rozpuścić w rondelku na małym ogniu. Do miski wsypać 1 kg mąki. Dodać cynamon i pokruszone goździki. Roztopioną, jeszcze ciepłą masę z rondla dodać do mąki i wymieszać. Następnie dodać taką objętość mąki, jaką zajmuje wyrobione już ciasto (ok. 1 kg). Potaż i amoniak wsypać do dwóch oddzielnych filiżanek. Do każdej filiżanki dodać po łyżce letniej wody i rozpuścić obie sole. Po ok. 10 minutach dodać obie rozpuszczone sole do ciasta. Dobrze zagnieść całe ciasto, aż będzie gładkie i złociste. Tak przygotowane ciasto powinno odpocząć przynajmniej jedną noc, ale może „odpoczywać” nawet kilka dni. Po co najmniej 12 godzinach leżakowania ciasto
rozwałkować na placki o grubości ok. 0,5 cm. Wyciąć z niego dowolne kształty i położyć na blaszce z papierem do pieczenia. Piec w temp. 170 stopni przez ok. 15-20 minut. Przed pieczeniem na piernik można ułożyć orzechy laskowe lub skórkę z cytryny. Po wyjęciu z piekarnika niech ciasto ostygnie.
Wymieszać cukier puder z 2 łyżkami stołowymi soku z cytryny i trzema małymi łyżeczkami wody, a następnie posmarować piernik. Pozostawić do wyschnięcia. Tak przygotowane pierniki umieścić w szczelnej puszce, poprzedzielane np. papierem do pieczenia. Najlepiej smakować będą po ok. 2 tygodniach.

Piernik ze Starego Wielisławia
Składniki:
1 kg mąki
500 g miodu lub syropu
500 cukru
125 g kandyzowanej skórki z cytryny
125 g masła
8 jajek
Torebka przyprawy do pierników
Torebka proszku do pieczenia

Przygotowanie:
Wymieszać mąkę z przyprawami i proszkiem do pieczenia. Miód lub syrop podgrzać z cukrem i masłem. Dodać jajka, wszystko razem wymieszać i piec na blasze ok. 20 minut.
Porady:
Składniki do przygotowania ciasta powinny być tylko najwyższej jakości. Pierniczki powinno się piectylko do lekkiego zrumienienia. Do ciasta na pierniczki można dodać 2 łyżki kakao, wówczas ciastka będą jeszcze bardziej aromatyczne i nabiorą pięknego koloru. Jeśli po wystygnięciu pierniczki są twarde, warto włożyć je do pojemnika z połówką jabłka, aby zmiękły. Ciasto na pierniczki po przygotowaniu powinno kilka dni „odpocząć” w lodówce. Należy zabezpieczyć je przed wyschnięciem. Jeśli po wyjęciu z piekarnika na pierniczkach pojawiły się bąble powietrza, należy na kilka minut położyć na nie drewnianą deskę lub blachę. Ciasto na pierniczki podczas wycinania powinno być schłodzone. Ciasto musi być dobrze wyrobione. Ciasto rozwałkować na 3-4 mm i nie używać za dużo mąki. Razem należy pierniczki podobnej wielkości. By pierniczki dłużej zachowały świeżość warto przechowywać je w szczelnie zamkniętym pojemniku.

Przepis na Pierniki Karkonoskie pochodzi z książki: Piotr Gryszel, Emil Mendyk, Przemysław Wiater, Kuchnia Ducha Gór czyli smaki Karkonoszy, Jelenia Góra 2020 – mówi dr Karolina Rybicka. – Przepis na Piernik ze Starego Wielisławia pochodzi z książki: Książka kucharska hrabstwa kłodzkiego. Asu Schmeckt’s Derhääme Grafschaft Glatzer Kochbuch, Polanica-Zdrój 2022.